Protocol medicijnen

Algemene opmerking vooraf
Met school wordt bedoeld: de scholen die vallen onder de Vereniging tot Vestiging en Instandhouding van Scholen met de Bijbel op Gereformeerde Grondslag.
Met ouders worden ook verzorgers bedoeld.

Algemeen
Leerkrachten kunnen in hun werk geconfronteerd worden met leerlingen die ziek zijn of van wie de ouders/verzorgers vragen of de leerkracht hun kind door een arts voorgeschreven medicijnen wil toedienen. Met het oog op de gezondheid van de kinderen, maar ook in verband met de aansprakelijkheid, is het belangrijk dat in zulke situaties zorgvuldig wordt gehandeld. Vandaar dat we een protocol hebben opgesteld hoe te handelen bij zieke kinderen en het eventueel toedienen van medicatie.

We onderscheiden drie situaties:

1 Het kind wordt ziek op school of krijgt een ongeluk.
2 Het verstrekken van medicijnen op verzoek.
3 Het verrichten van medische handelingen.
 

1. Het kind wordt ziek op school of krijgt een ongeluk
In deze situatie heeft de school soms geen keus. De leerling wordt ziek of krijgt een ongeluk en de leerkracht moet direct bepalen hoe hij moet handelen. De leerkracht mag dan eenvoudige medicijnen toedienen, zoals (kinder)paracetamol, zalf tegen insectenbeten, zalf tegen schaafwonden of Betadine. Ouders/verzorgers gaan bij inschrijving van hun kind akkoord met het schoolbeleid met betrekking tot het toedienen van medicijnen. Uitgangspunt is dat een ziek kind naar huis gaat. De leerkracht neemt dan contact op met de ouders/verzorgers om het kind te laten ophalen.

Ouders die bezwaar maken tegen het toedienen van medicijnen uit de schoolapotheek, moeten dit schriftelijk aangeven op het formulier Bezwaar tegen toedienen medicijnen. Deze ouders worden gebeld en om toestemming gevraagd voordat medicijnen uit de schoolapotheek worden toegediend. Download het formulier hier als PDF-bestand en lever het in bij de leerkracht: Bezwaar toedienen eenvoudige medicijnen (1).

2. Het verstrekken van medicijnen op verzoek
Kinderen krijgen soms medicijnen voorgeschreven die zij overdag moeten gebruiken, dus ook onder schooltijd. Te denken valt bijvoorbeeld aan pufjes voor astma en medicatie voor ADHD. In alle gevallen is een door de ouders getekende Toestemming medicijnverstrekking op verzoek afgegeven, die de school de bevoegdheid geeft om medicijnen te mogen geven. Deze verklaring dient elk schooljaar opnieuw door ouders te worden ingevuld. Voor iedere individuele leerkracht geldt dat hij/zij mag weigeren medicijnen te verstrekken. Download het formulier hier als PDF-bestand en lever het in bij de leerkracht: Toestemming medicijnverstrekking op verzoek (1)

3a. Het verrichten van medische handelingen door leerkrachten
Voor langdurig zieke kinderen of kinderen met een handicap is het belangrijk dat ze zoveel mogelijk gewoon naar school gaan. Omdat deze kinderen vaak specifieke zorg nodig hebben, vraagt de toelating een zorgvuldige afweging. De schooldirecteur beslist dan ook over elk individueel geval, conform het schoolbeleid met betrekking tot ‘rugzakleerlingen’ en het bovenstaande protocol. In alle gevallen is een door ouders getekende Toestemming medische handelingen afgegeven, die de school de bevoegdheid geeft om medische handelingen te mogen verrichten. Deze verklaring dient elk schooljaar opnieuw door ouders te worden ingevuld. Download het formulier hier als PDF-bestand en lever het in bij de leerkracht: Doc 30c Toestemming medische handelingen (1)

3b. Het verrichten van medische handelingen anders dan door leerkrachten
Voor iedere individuele leerkracht geldt dat hij/zij mag weigeren medische handelingen uit te voeren. Als dit het geval is, geeft de school alle medewerking voor het beschikbaar stellen van een ruimte en adequate opslag van de medicatie. De medische handelingen, bijvoorbeeld het toedienen van injecties, zetpillen of sondevoeding, moeten dan worden uitgevoerd door de ouders of door een bevoegde derde die daarvoor door de ouders is gemachtigd. In alle gevallen is een door ouders getekende Toestemming medische handelingen door externen afgegeven, waarin staat wie de bevoegdheid heeft om medische handelingen te verrichten.

Voor de hierboven genoemde medische handelingen heeft de wetgever een aparte regeling gemaakt. De wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (wet BIG) regelt wie wat mag doen in de gezondheidszorg. De wet BIG is bedoeld voor beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg en geldt als zodanig niet voor onderwijzend personeel. Dat neemt niet weg dat in deze wet een aantal waarborgen voor een goede uitoefening van de beroepspraktijk worden gegeven aan de hand waarvan ook een aantal regels te geven zijn voor schoolbesturen en leraren voor in de wet BIG genoemde medische handelingen. Bepaalde handelingen (de zogenaamde voorgehouden handelingen) mogen alleen verricht worden door artsen. Anderen dan artsen mogen medische handelingen alleen verrichten in opdracht van een arts. De betreffende arts moet zich er dan van vergewissen dat degene die niet bevoegd is, wel de bekwaamheid bezit om die handelingen te verrichten.

Ouders overleggen in deze situatie van te voren met de directeur over:

  • wie naar school komt om de handeling(en) uit te voeren;
  • wanneer de handeling moet/kan plaatsvinden;
  • de ruimte waar de handeling kan plaatsvinden;
  • hoe te handelen als er iets verkeerd gaat (bijvoorbeeld: verpleegkundige verschijnt niet of niet op de afgesproken tijd of er volgt een onverwachte reactie op de handeling);
  • wie in het oog houdt of alles verloopt zoals afgesproken (denk daarbij ook aan afwezigheid van de reguliere leerkracht); wijze en tijd van informeren als er een wijziging in de afspraken komt.

Toestemming medische handelingen door externen (1)

Aandachtspunten
Voor alle bovenstaande gevallen geldt dat een kind nooit zonder begeleiding van een volwassene naar huis, naar een huisarts of tandarts en dergelijke mag, tenzij ouders daarvoor vooraf mondeling/schriftelijk toestemming hebben gegeven. We geven er de voorkeur aan dat ouders hun kind ophalen van school.

Medicijnen worden door de groepsleerkracht bewaard op een voor de kinderen niet makkelijk toegankelijke plaats, zoals de la van het docentenbureau of de koelkast. De verpakking van het medicijn dient voorzien te zijn van de naam van de leerling. De leerkracht maakt aantekeningen in de weekplanning of het dossier van de leerling.

Hoe te handelen bij een calamiteit?
Als zich calamiteiten voordoen ten gevolge van het toedienen van medicijnen of het uitvoeren van een medische handeling bij een kind gelden de volgende instructies:

  • Laat het kind niet alleen. Probeer rustig te blijven. Observeer het kind goed en probeer het gerust te stellen.
  • Waarschuw een volwassene voor bijstand (of laat één van de kinderen een volwassene ophalen, waarbij u duidelijk instrueert wat het kind tegen de volwassene moet zeggen).
  • Bel direct de huisarts en/of de specialist van het kind.
  • Bel bij een ernstige situatie direct het landelijke alarmnummer 112.
  • Geef door naar aanleiding van welk medicijn of welke “medische handeling” de calamiteit zich heeft voorgedaan (of welke fout eventueel is gemaakt).
    o naam van het kind
    o geboortedatum
    o adres
    o telefoonnummer van ouders en/of andere, door de ouders aangewezen persoon
    o naam en telefoonnummer van huisarts/specialist
    o ziektebeeld waarvoor medicijnen of medische handeling nodig zijn.
  • Bel de ouders en bij geen gehoor een andere, door de ouders aangewezen persoon.
  • Leg duidelijk uit wat er is gebeurd.
  • Vertel, indien bekend, wat de arts heeft gedaan/gezegd.
  • Geef, in geval van opname, door naar welk ziekenhuis het kind is gegaan.